Zacht of hard?

Net als met paaseieren….sommige houden van hard en andere houden van zacht. Met muziek is het precies hetzelfde. Niet alleen bestaat er “harde” muziek maar er bestaat ook “luide” muziek net zoals er ook zachte muziek bestaat…maar ook “softe” muziek. Het is de taak van een goede stereo-set om al die nuances ook goed te reproduceren. De volumeknop hebben we zélf in de hand. Zacht als het zacht moet zijn maar dan mogen er toch nog géén details verloren gaan en de bassen moeten nog steeds aanwezig zijn. Hard als het hard moet zijn, zonder schreeuwerig te worden en altijd strak en gecontroleerd. Ieder kan beseffen dat om een zaal van 200 man te voorzien van “headbang” volume, er véél meer versterkervermogen moet komen dan in de huiskamer gebruikelijk is. Dat neemt niet weg dat een gewone goede set in een gewone huiskamer best wel een lekker volume kan maken. Denk daarbij ook wat aan de buren én aan uw gehoor. Langdurige blootstelling aan keihard geluid is gewoon niet goed en kan onherstelbare gehoorschade opleveren. Luide muziek via een koptelefoon is daarin wel het meest berucht en dan hebben we het nog niet eens over het gevaar wat het oplevert als de jeugd over straat fietst met zo’n ding op het hoofd of in de oren. Zorgvuldig gebruik van een koptelefoon kan echter geen kwaad en er zijn prima hoofdtelefoons voor niet al te veel geld maar er zijn ook (digitale) zender-koptelefoons en die kosten iets meer…..

Draadloos (zonder draad)

Meerdere jaren geleden werden er met veel tamtam de eerste draadloze koptelefoons geïntroduceerd. Door middel van infra-rood licht werd de muziek-informatie verzonden naar de koptelefoon en dan had je “muziek”. De geluidskwaliteit was echter uiterst beperkt en ruis was volop aanwezig en zodra je je hoofd ook maar iets verdraaide dan was er een kans dat je alléén maar ruis hoorde. Even een plasje doen met je favoriete muziek was er niet bij want het infra-rood licht ging niet verder dan de kamerdeur.Vaak werden dit soort koptelefoons ook nog eens op een verkeerde manier aangesloten. Immers, als je gebruik maakte van de koptelefoonuitgang van je versterker (of TV) dan kon het voorkomen dat het volume erg zacht stond afgesteld waardoor het volume van de koptelefoon vér open gedraaid moest worden om nog wat te horen. Jammer genoeg ging de ruis daarmee nóg verder omhoog. Ik weet eigenlijk vrijwel zeker dat dit soort koptelefoonsystemen allemaal inmiddels in de container zijn beland. Moderne draadloze koptelefoon werken met een radiografische verbinding en die frequenties zijn meestal door het hele huis goed te ontvangen. Ook bij dit type hoofdtelefoons is een duidelijke evolutie te bespeuren. In het begin was de gekozen frequentieband niet de meest gelukkige, later werd er gebruik gemaakt van frequenties rond de 800 megaherz. Eerst werd de muziek onbewerkt doorgestuurd, later werd er een slimme manier uitgevonden om de muziek te verzenden waardoor er méér muziek en minder ruis werd gehoord. De huidige generatie zender-koptelefoons werken allemaal met dit principe. Het is echter nog steeds mogelijk om de ouderwetse, minder gewenste, aansluitmethode te gebruiken. Toegegeven, hándig is het wel want je kunt gemakkelijk veranderen van bron. Of je prikt de koptelefoon in de stereo…óf in de TV óf je doet het pluggetje in de MP3 speler. Geluidstechnisch is het verstandiger om de zender aan te sluiten op je oude vertrouwde stereoversterker. Via de “rec-out” is immers een prima signaal beschikbaar en als de TV er óók op is aangesloten dan hebben we dezelfde mogelijkheden als voorheen…alleen nu beter klinkend. Top Of The Bill is natuurlijk de zenderkoptelefoon die een digitale overdracht heeft. Hier is helemaal niets meer te bespeuren van enig kwaliteitsverlies. Ongelooflijk strak, ongelooflijk helder en ongelooflijk ruimtelijk. Nadeel? Jazeker. Deze koptelefoon is niet goedkoop en niet in het roze verkrijgbaar.

Gordiaanse knoop?

Heel regelmatig wordt hier een armoedig hoopje draad ingeleverd wat ooit een complete koptelefoon geweest moet zijn, althans, dat leid ik af uit de omschrijving van de eigenaar. Meestal is door tomeloos enthousiasme het pluggetje wat in de muziekspeler (annex telefoon) gestopt moet worden verbogen of losgerukt. Ongelukje. Ouderwetse koptelefoons hebben ouderwets draad en dat kan men heel gemakkelijk repareren. Moderne koptelefoons hebben modern draad en dat is eigenlijk alleen onder een vergrootglas verantwoord te herstellen. Uiterst soepel weliswaar maar ook uiterst kwetsbaar. Als we het pluggetje weer gerepareerd hebben proberen we de klant uit te leggen dat ze in de toekomst wat voorzichtiger moeten zijn. Het blijft een delicaat plugje. Soms zit de draad helemaal verward en opgerold in een “gordiaanse knoop”, meestal veroorzaakt door het almaar strak oprollen van de draad met draadbreuken tot gevolg. Vervangen is vaak de oplossing. De échte enthousiastelingen hebben het echter voor elkaar gekregen om de complete bedrading los te rukken van de eigenlijke oordoppen. Zeker bij de hele kleine oordopjes einde oefening. Bij de iets grotere modellen is er nog een kans en zeker bij échte merk-koptelefoons kunnen we nog wel eens een succesvolle reparatie doen. Hoe anders is dit bij “cheapo” koptelefoontjes waarbij de reparatieprijs al gauw de aanschafwaarde overstijgt. Onze laatste reparatie op dit gebied was een zielig hoopje draad….in 4 stukken geknauwd door de hond en nog wat restanten van wat ooit een trotse Sennheiser koptelefoon geweest was. Misschien betaal je voor een écht merk wat meer, het heeft in dit geval het voordeel dat je reserve onderdelen kunt krijgen. Twee nieuwe kussens erop en een nieuw origineel snoer waren in no-time gemonteerd en de klant had weer een bijna nieuwe en was bijzonder blij. De grote grofstoffelijke hoofdtelefoons zijn tegenwoordig ook bij de jeugd erg in trek. Zij kiezen misschien het meest op uiterlijk maar als ze kiezen voor de betere merken (Sennheiser, Audio Technica en Beyer) dan krijgen ze daar de broodnodige goede geluidskwaliteit gratis bij en daarbij zijn dit soort koptelefoon een stuk robuuster en er zijn meerder stoere en elegante en kleurige modellen.

Kerstmis in de kou

Voor het geval dat het lekker koud wordt met de Kerst zijn er een aantal mogelijkheden om dit het “hoofd” te bieden. Lang geleden was het “not done” om in de trein een koptelefoon op je hoofd te hebben. Koptelefoons waren log en zwaar en bovenal groot. Tegenwoordig is het juist een “statement”en een mode-accessoires om met een koptelefoon in het openbaar te verschijnen. Koptelefoons zijn er in de meest fraaie uitvoeringen en deze week hadden we weer een van die fraaie exemplaren ter reparatie. Veelvuldig gebruik van een koptelefoon levert ook een risico op om ooit een keer onbedoeld een vette ruk te geven aan het snoer als je gaat staan om een mandarijntje te halen uit de keuken. Complete amputaties zijn het gevolg, ofwel, de plug is afgebroken of het snoer is doormidden of er is een complete schelp afgebroken. Het aangeboden exemplaar was van prachtig kitsch hout en de band was van prachtig kitsch leer en het zag er echt wel leuk uit. De kwaliteit van de gebruikte componenten was echter dermate slecht dat van enige duurzame kwaliteit geen sprake was. Uit ervaring weten we inmiddels dat van enige geluidskwaliteit óók geen sprake is bij hoofdtelefoontjes uit deze prijsklasse. Dat is jammer want veel mensen krijgen zo niet de bijzondere muziek-kwaliteit die een betere koptelefoon hen wél kan geven. Daarbij zijn (zeldzame) reparaties aan de duurdere telefoons wél goed mogelijk en er zijn vaak reserve kussentjes en reserve snoeren op voorraad. Toen ik de prijs noemde van de reparatie (7,50€) bleek dat even duur als de aanschafprijs en we moesten er samen om lachen. Het is trouwens een feit dat een beetje grote koptelefoon je oren prima kan beschermen tegen de ergste kou en we verwachten dat bij de komende Elf Stedentocht 50 % van de schaatsers de fantastische SENNHEISER op zal hebben die ze stiekem op hun MP3 spelertje hebben aangesloten.

Hoofdzaak?

Dat jurken, broeken en jassen onderhevig zijn aan de mode was ons wel bekend. Dat ook koptelefoon gehoorzamen aan de grillige wetten van de mode, daarvan is niet iedereen op de hoogte. De jeugd beleeft de muziek op een geheel eigen wijze. Het internet maakt het mogelijk om snel over de nieuwste muziek te beschikken en onderling uitwisselen is met MP3 spelers en USB sticks totaal geen moeite. Het afluisteren geschiedt ook op een andere manier dan men vroeger gewend was. Het accent ligt (nog) niet zozeer op de geluidskwaliteit maar meer op een lekkere bas en een flink volume. “Ouderwetse”koptelefoonfabrikanten zijn gewend om hun koptelefoons zo goed mogelijk te ontwerpen voor een correcte geluidskwaliteit. Daarbij letten ze ook op betrouwbaarheid, degelijkheid en comfort. “Moderne” fabrikanten hebben besloten om het oor wat te laten hangen (mooi gezegd…) naar de jeugd. Ze willen een vet volume. Oké, dan zorgen wij daarvoor. Ze willen een vette bas. Oké. Ook dáár zorgen we voor. Ze willen leuke kleurtjes en een cool uiterlijk. Geen probleem. Dat de jeugd vergat ook degelijkheid te bestellen blijkt uit de grote hoeveelheid schadegevallen die bij ons binnenkomt voor reparatie. Natuurlijk gaat het gros van de luisteraars niet zachtzinnig om met hun dure spullen maar het is een beetje sneu als na een paar weken de plug kapot is, de kussentjes gescheurd, de hoofdband laat los. Vaak kunnen we dat wel repareren, soms ook niet. Wil je én een goed geluid én je wilt ook de “blitz” (woord uit 1960) maken dan bieden de goede merken óók “vette” koptelefoons. Wie wil niet gezien worden met een echte Sennheiser om zijn nek?. Een kleurige Audio Technica geeft je zelfs per dag een ánder fleurig accent. Je hebt niet alleen een fraaie koptelefoon, je hebt ook degelijkheid gekocht….en het ding klinkt nog goed ook. Mag eigenlijk wel hoofdtelefoon heten.