Laat je niks wijsmaken

Regelmatig horen we de wildste verhalen over de toekomst van onze huiskamer-electronica.
Dat leveranciers en winkeliers niet direct in hun eerste leugen zijn gestikt weten we allang en het is af en toe even nodig om de consument te vertellen hoe het allemaal wél in elkaar steekt.
Gelukkig doen wij alleen in audio, het deel wat het geluid maakt, en video, ofwel het beeld, heeft niet zo onze interesse.. Dat neemt niet weg dat we het beslist fout vinden dat de consument wordt voorgelogen over de technologie van hun televisie. Laten we meteen maar zeggen waar het op staat…u heeft géén LED televisie. U heeft gewoon een hartstikke leuk toestel maar het is gewoon een LCD. Een LCD met LED achtergrondverlichting weliswaar…maar het is gewoon een LCD. De échte LED televisies , waarbij ieder beeldpuntje een LED is, zijn in ontwikkeling en gaan straks alle schermen vervangen. Veel sneller dan de LCD (die immers in vloeistof drijft) en meer lichtkracht en groter kijkhoek maar jammer genoeg nog niet verkrijgbaar. De huidige LCD televisie is al vele malen beter dan de eerste generatie die eigenlijk lang niet die kwaliteit had als onze gewone beeldbuis TV. Gaandeweg is dat wel een stuk beter geworden maar er is nog heel veel (computer) rekenwerk nodig om een goed beeld te maken. Dat dit rekenwerk tijd kost zal iedereen snappen en dat levert vetraging op. Het tijdsverschil tussen beeld en geluid is soms zó groot dat het op gaat vallen. Het is daarom een beetje raar dat er soms gezegd wordt dat het geluid niet in de pas loopt. Het is juist het beeld wat niet in de pas loopt. In gevallen dat de consument besluit om het geluid van de digitale tv via zijn ouderwetse stereo te laten lopen (hetgeen een verstandige zet is omdat het geluid van de meeste schermen erbarmelijk slecht is) dan zullen er extra maatregelen genomen moeten worden om het geluid en het vertraagde beeld weer in de pas te laten lopen. In de meeste gevallen zullen we het digitale geluid van de TV zélf nemen als bron. Dit omdat in de TV het geluid automatisch óók wordt vertraagd om beeld en geluid in de pas te laten lopen. Een simpele D/A converter maakt er uitstekende kwaliteit audio van en dát signaal voeren we de versterker van de audio-set toe. Probleem opgelost. Andermaal een mooi voorbeeld van de noodzakelijkheid van een goede stereo-set met bijbehorende goede normale speakers. Of het nu geluid is van een game computer of het geluid van je “streaming” audio., het geluid van internet radio of het geluid van je TV…een goede versterker en goede speakers zullen altijd noodzakelijk blijven. Dus…laat je niks wijsmaken.

Modificaties?

Af en toe maken we héél bijzondere dingen mee. Laatst werd er een versterker gebracht die al 7 maal eerder ter reparatie was aangeboden, gelukkig niet bij ons. De klant had de versterker een aantal jaren geleden gekocht bij een stereo-winkel ergens in Friesland en daar was de versterker ook iedere keer geweest als er weer een klacht was. Het geluid valt af en toe uit aan een kant en er is brom af en toe. Toen we de versterker open maakten ontvouwde zich een waar slagveld. Er was zó grondig foutief in om"geklooid" dat we de versterker moesten afkeuren. Niet alleen waren er onderdelen vervangen of verwijderd, er waren ook onderdelen bijgeplaatst. Dit alles was met een zodanige knulligheid gedaan dat er wel ongelukken van móésten komen. Print was hier en daar zelfs verbrand en kapot en de solderingen waren bijzonder slecht van kwaliteit. De volume regelaar was deels gesmolten door een soldeermishandeling. Twee sets ingangs-pluggen waren vervangen door andere types(BNC) en daar was weer een verloopje op geschroefd zodat er weer normale(RCA) pluggen in konden. Bijzonder vreemd en hoogst overbodig. De belangrijkste reden om de versterker af te keuren was de "netsnoer-modificatie". Hetzelfde knullige snoer als waarmee de luidsprekeruitgangen waren "verbeterd" was gebruikt voor het netsnoer. Een aluminium plaatje met een gat verving de orignele netentree. Geen trekontlasting...géén rubber thule. Het resultaat was dus een doorgesneden buitenmantel waardoor de bekabeling bloot kwam te liggen. Lévensgevaarlijk. Zoveel onkunde in één versterker. De klant schaamde zich een beetje dat hij zich bij iedere reparatie had laten verleiden tot wéér een fenomenale "modificatie" maar gerepareerd werd er niet.
Omdat het een niet-officieel apparaat betrof(niet via de importeur geleverd) was er geen enkele garantie. Daarentegen was de officiële importeur wél genegen de klant te helpen...ditmaal met een prima versterker tegen kostprijs die niet "gemodificeerd" hoeft te worden.

De moeite waard?

Tegenwoordig wordt fantastische elektronica gemaakt met mogelijkheden die vroeger onbekend én onmogelijk waren. Ouderwetse elektronica heeft echter zijn eigen bijzondere voordelen.

De almaar kleiner wordende elektronische schakelingen bieden de ontwerpers de mogelijkheid om veel extra’s in te bouwen. Of deze extra’s ook echt bijdragen aan een goede bruikbaarheid of goede kwaliteit kun je betwijfelen. Veel van die mogelijkheden hebben geen toegevoegde waarde en zullen door menig consument nooit worden gebruikt. Daarbij is het voor iedere technische dienst vrijwel onmogelijk geworden om die “fancy”snufjes te repararen. Het compleet vervangen van een print behoort tot de mogelijkheden maar meestal overstijgt zo’n reparatie de waarde van het apparaat. Hoe anders is het met de oudere apparatuur. Heerlijk simplistisch opgebouwd, overzichtelijk en alles is goed bereikbaar. Er is niet veel wat er fout kan gaan en áls er wat fout gaat dan is dat meestal gemakkelijk te herstellen. Soms staan er oude beestjes van meer dan 40 jaar oud op de werkbank en het enige wat er moet gebeuren is een interne schoonmaakbeurt en een paar nieuwe lampjes. De veteranen missen dan wel het comfort van de afstandbediening en de afstemming van de tuner gaat nog handmatig maar muzikaal is het zeker. Uw plaatselijke stereo/audio handelaar kan u adviseren over een eventuele reparatie.
Gelukkig worden er nog steeds goede spullen gemaakt. Het befaamde merk Marantz maakt nog stééds versterkers, tuners en CD spelers volgens dezelfde kwaliteitsnormen als in het verleden. Grofstoffelijke opzet en ontdaan van alle opsmuk. Ouderwetse techniek wat resulteert in degelijkheid én een meer dan uitstekende geluidskwaliteit. Combineer dit met een mooie set normale luidsprekers en u zult versteld staan van wat er allemaal in de muziek verstopt blijkt te zitten. Het is echter in alle gevallen de moeite waard om eens een bezoekje te brengen aan uw plaatselijke stereo-handelaar. Hij weet u goed te informeren.

Wederopstanding?

Onlangs was er op de televisie een item op “Een Vandaag”. Uitgebreid werd er verteld over de wederopstanding van de langspeelplaat en de voordelen van de elpee ten opzichte van de CD.

Zoveel aandacht is natuurlijk altijd leuk voor de vinylliefhebbers die altijd al vonden dat de ouderwetse langspeelplaat iets magisch heeft. Het is niet alleen het ontbreken van een mooie hoes bij de CD, het is ook de andersoortige geluidskwaliteit van de CD die hen stoort. Uiteraard heeft de CD speler ons veel goeds gebracht maar de belofte dat de grammofoonplaat volledig weggevaagd zou worden is geen waarheid geworden. Jaren ná de introductie moesten ook de ontwerpers van de CD toegeven dat het allemaal véél beter had gekund en dat ze wilden proberen met de SA-CD het beter te doen. Iedereen weet dat dát niet een groot succes is geworden en dat de elpee liefhebbers allang nieuwe bronnen hadden gevonden om in hun behoefte te voldoen. Allerhande kleine maatschappijtjes waren opgericht maar ook de grote muziekbedrijven zagen de potentie van dit “ouderwetse” medium weer in en brachten naast de CD van een topartiest óók de elpee uit en om dat aantrekkelijk te maken voor de consument werden daar vaak extra tracks (liedjes) opgezet. Deze zogenaamde bonustracks waren dan op de CD uitgave niet terug te vinden. Het is het grote frequentiebereik van de elpee ten opzichte van de CD dat een groot verschil maakt in de uiteindelijke klank. De technische signaalkwaliteit van een CD plaatje is in de zachtste passages in de hoogste frequenties eigenlijk ronduit slecht te noemen en de geproduceerde vervorming is digitaal van oorsprong en daar is het oor eigenlijk heel gevoelig voor. Het ouderwetse analoge (mechanische) systeem van de langspeelplaat kent meerdere nadelen, die bijna allemaal te maken hebben met de kwaliteit van de afspeelapparatuur. Een flut pickupje (zoals grote partijen moderne USB pick-upjes) laat feilloos horen hoe het níét moet maar een normale redelijke draaitafel doet menig luisteraar doorlopend verbazen. De voordelen van deze analoge techniek zijn de rust, de stereofonie en de muzikaliteit. Uw plaatselijke stereo-handelaar heeft stellig draaitafels op voorraad, nieuw en mogelijk ook opgeknapte ingeruilde exemplaren. In het verleden zijn er door merken als DUAL, Thorens en Technics hele fijne draaitafels gemaakt die vaak slechts behoefte hadden aan een onderhoudsbeurt, nieuwe snaar en een nieuwe naald om daarna weer jarenlang trouwe dienst te kunnen doen. Het op en top Engelse merk REGA maakt al 30 jaar meerdere types draaitafel die allemaal een schitterende reputatie hebben en die in vele huishoudens dagelijks hun dienst bewijzen. In Harlingen heeft ook Hompy op de Kleine Brede Plaats een plekje ingeruimd voor het vinyl en Vogelaar Audio verkoopt ook draaitafels. Voor de liefhebbers.

Echt of namaak

Er worden soms spectaculaire uitvindingen gedaan waar je later niks meer van hoort. Het is vaak de druk van de commercie die ons moet doen geloven dat we absoluut niet zonder hun nieuwe vinding kunnen leven.

Ook in de huidige productreeks van de huiskamer-electronica zijn vele onzinnige en nutteloze “features” verwerkt. Misschien gebruiken we uiteindelijk maar een heel klein percentage van de mogelijkheden want we willen uiteindelijk toch maar “gewoon” TV kijken of maar “gewoon” een stukje muziek luisteren. Net als bij een film is het niet gebruikelijk om met de kleuren te knoeien of om het perspectief te veranderen, beelden op de kop te zetten of het beeld uit te rekken……zo zou het ook met geluid onmogelijk moeten zijn om er galm aan toe te voegen of een middenkanaal of geluid uit onmogelijk kleine speakertjes te laten komen. Het is de taak van de ontwerper om zoveel mogelijk de kwaliteit van het oorspronkelijke werk in de huiskamer weer te laten klinken en daar zijn een aantal natuurwetten voor beschikbaar. Natuurlijk is het nodig dat er af en toe vernieuwingen plaatsvinden anders komt de wereld nooit vooruit. Maar als die vernieuwingen geen verbeteringen zijn dan kunnen we die beter vermijden. Superkleine luidsprekertje kúnnen niet en natuurgetrouwe bas kán niet uit een simplistisch “subwoofertje” komen. Surround geluid verknoeit iedere stereo-opname en maakt luisteren dodelijk vermoeiend. In de afgelopen 50 jaar hebben de technici ons een prima systeem aangereikt om heerlijk van muziek te kunnen genieten. Gewoon een normale stereoversterker en twee normale luidsprekers en de luisteraar een beetje lekker in het midden, dat zijn nog altijd de minimale voorwaarden om het beste uit je muziek te halen. En of dat nou van de CD komt of van een heerlijke “ouderwetse” LP of zelfs dat het in streaming van het internet komt of dat het aangeleverd wordt via de speler in je telefoon. In alle gevallen is een goede normale stereo-installatie onontbeerlijk. Vraag er naar bij uw dealer. Hij zal u graag advies geven. Ook kan hij u vertellen in welke container de melkpakjes gegooid kunnen worden (karton?).

Wintertijd en radio

Wintertijd en radio.

Straks komen weer de donkere dagen. Alle reden om gezellig thuis te genieten van heerlijke ontspannende muziek. TV uit…stereo aan.

Op de radio zijn voldoende zenders om uit te kiezen en de geluidskwaliteit van de oude vertrouwde FM band via de kabel is best goed te noemen. Het zijn er op dit moment ongeveer 35. Voor een oude radio met zo’n draaiknop afstemming een beetje veel….en de moderne tuner met voorkeuzes heeft hier de voorkeur.. Veel gezinnen hebben een Ziggo (of UPC) kastje waarop hun digitale televisie wordt aangesloten en datzelfde kastje biedt ook nog eens een keur van radiozenders. Afhankelijk van het afgesloten abonnement kun je ook hier kiezen uit zeer veel radiozenders. Het blijkt echter dat maar weinig mensen hier gebruik van maken gewoonweg omdat ze het niet wéten dat dit kan. De betere kastjes hebben een display waarop de gekozen radiozender is te zien zodat de TV niet aldoor voor dit doel aan hoeft. Diezelfde betere kastjes hebben een gewone cinch(tulp) aansluiten om te verbinden met de stereoversterker. Het ooit in de vorige eeuw gelanceerde DAB systeem heeft nooit voldoende ingang gevonden en we hebben deze vorm van radio-ontvangst hier (Friesland) nooit gekend en het zal er ook nooit komen. Echt ouderwetse AM (middengolf) ontvangst wordt niet zoveel meer gebruikt maar het is een lust om naar onze eigen Radio Waddenzee te luisteren (1602khz). Je waant je weer in de jaren 60.
Uiteraard zijn velen van u al bekend met radio-ontvangst via het internet. Keuze uit vele duizenden stations uit alle landen van de wereld met alle mogelijke muzieksoorten. Redelijk gemakkelijk via de computer of laptop beluisterbaar en aangesloten op de stereo (met een goed snoertje) is er goede geluidskwaliteit mogelijk. Steeds meer stereo-merken bieden een mogelijkheid om internet muziek te beluisteren en daarvoor moet er uiteraard een internetverbinding in de buurt van de stereo zijn. Soms is dit gemakkelijk oplosbaar door van een WIFI verbinding gebruik te maken en soms kan het internetsignaal ook via het stopcontact worden verstuurd. Uw plaatselijke stereohandelaar kan u er vast van alles over vertellen. Tienduizenden stations….met ongelooflijke muziek…tevéél om uit te kiezen.

Internet als radio?

Voor menig liefhebber is het allang geen nieuwtje meer. Muziek ontvangen via het internet. Keuze uit duizenden radio-stations…vaak gesorteerd naar muzieksmaak. Dat er een computer moet worden opgestart en dat de speakertjes van de PC maar dunnetjes klonken namen ze voor lief.

Langzaamaan beginnen echter de echte HiFi merken ook te beseffen dat hier een hele interessante manier voorhanden is om de liefhebber te plezieren. Er zijn bruikbare oplossingen in de vorm van zelfstandige internet-tuners die je op de bestaande stereo aan kunt sluiten en er bestaan zélfs kleine radiootjes met ingebouwde luidspreker. Leuke oplossing voor de slaapkamer. Voor diegene die alles tóch opnieuw wil aanpakken is er de alles-in-een oplossing. Marantz (een van de betere HiFi merken) heeft bijvoorbeeld een uitstekend klinkend apparaat wat zowel de versterker als een CD speler als een normale FM tuner omvat…maar óók een internet radio. Gewoon aansluiten op je bestaande netwerk (router) en er gaat een fantastische wereld voor je open. Niks geen PC opstarten. Niks geen miezerig geluid. Met een paar toetsen ben je op de digitale snelweg en je luistert naar het nieuws van radio Burundi en even later heb je heerlijke Chill muziek of juist roestige Metal. De schattingen lopen uiteen, maar het zijn zeker dúizenden stations. Combineer de Marantz met twee normale luidsprekers (Mission of Monitor Audio) en genot is je deel. TV uit…..radio aan.Weer ontspannen genieten met een glaasje wijn of iets anders…..wegdromen….relaxen….